Bir topluluğa girerken kalbiniz yerinden çıkacak gibi çarpıyor mu?
Sunum yaparken, biriyle tanışırken, hatta bir restoranda yemek yerken “Herkes bana bakıyor”, “Yüzüm kızaracak”, “Ellerim titreyecek ve rezil olacağım” korkusuyla o ortamdan kaçmak istiyor musunuz?
Eğer bu korku, hayatınızda bir şeyleri yapmanıza engel oluyorsa (örneğin; terfi reddetmek, davetlere gitmemek, söz alamamak), yaşadığınız durum basit bir “utangaçlık” değil, Sosyal Kaygı Bozukluğu (Sosyal Fobi) olabilir.
Utangaçlık, kişiliksel bir özelliktir ve genellikle kişinin işlevselliğini bozmaz. Sosyal fobide ise yoğun bir “eleştirilme, yargılanma ve küçük düşme” korkusu vardır.
Kişi, başkalarının onun hakkında olumsuz düşüneceğine o kadar emindir ki (zihin okuma), bu ihtimalle yüzleşmektense hayatını küçültmeyi, görünmez olmayı tercih eder.
Ayırt edici soru şu: Bu korku, hayatınızda gerçek fırsatları (terfi, arkadaşlık, ilişki) kaçırmanıza neden oluyor mu? Cevabınız evetse, sınırı çoktan aşmışsınız demektir.
Sosyal fobisi olan bireyler, sosyal bir performans sergilemeleri gerektiğinde (veya sadece sosyalleşirken) üç alanda belirti yaşarlar:
Yüz kızarması (ve “herkes kızardığımı gördü” korkusuyla daha çok kızarmak).
Ellerde titreme, bardak tutarken zorlanma.
Sesin titremesi veya kısılması.
Aşırı terleme, çarpıntı, mide bulantısı.
“Kesin saçmalayacağım.”
“Bana bakıp ne kadar yetersiz olduğumu düşünüyorlar.”
“Sıkıcı biriyim, konuşacak bir şey bulamayacağım.”
Göz temasından kaçınmak.
Sorulan sorulara kısa cevaplar verip konuşmayı bitirmek.
Parti, toplantı veya yemek davetlerine mazeret uydurarak gitmemek.
Kadıköy Psikoterapi Merkezi’nde Sosyal Fobi tedavisi, en iddialı olduğumuz alanlardan biridir. Çünkü bu bozuklukta hem bireysel hem de grup temelli yaklaşımları birleştiriyoruz.
Sosyal kaygısı yüksek kişilerde “savaş ya da kaç” tepkisi çok hassastır. Bir hekim (psikiyatrist) olarak; aşırı uyarılmış sinir sistemini yatıştırmak ve o yoğun fiziksel belirtileri (çarpıntı, titreme) kontrol altına almak için ilaç tedavilerinden faydalanıyoruz. Bu, terapiye başlamak için gerekli olan “cesaret zeminini” oluşturur.
* Bilişsel Yeniden Yapılandırma: “Herkes bana bakıyor” veya “Hata yaparsam biterim” gibi gerçekçi olmayan düşünce kalıplarını tespit edip, daha gerçekçi düşüncelerle değiştiriyoruz.
* Maruz Bırakma (Exposure): Sizi korktuğunuz durumlarla (kademeli olarak ve güvenli bir ortamda) yüzleştirerek, korkunun üzerine gitmenizi sağlıyoruz.
Sosyal fobi, “ilişkisel” bir sorundur ve en iyi “ilişki içinde” iyileşir. Kliniğimizde uyguladığımız Psikodrama çalışmalarıyla;
* Sosyal ortamların bir simülasyonunu güvenli grup ortamında yaşarsınız.
* “Hata yapma” özgürlüğünü deneyimlersiniz.
* Başkalarının da benzer korkuları olduğunu görerek “yalnız değilim” hissini tadarsınız.
Bu, sosyal fobiyi yenmenin en güçlü ve kalıcı yollarından biridir.
Utangaçlık kişinin günlük işlevselliğini ciddi şekilde bozmaz. Sosyal fobide ise korku, kişinin iş, sosyal hayat veya ilişkilerinde gerçek fırsatlar kaçırmasına neden olacak kadar yoğundur.
Tedavi edilmeyen sosyal fobi genellikle kişinin sosyal çevresini daraltmasına, kariyer fırsatlarını kaçırmasına ve zamanla depresyon gibi ek durumların gelişmesine zemin hazırlayabilir.
Hayır. Tedavi bireysel olarak da yürütülebilir. Psikodrama ve grup çalışmaları, isteyen danışanlar için ek bir seçenek olarak sunulur.
En etkili sonuçlar genellikle ikisinin bir arada uygulanmasıyla alınır. Hangi kombinasyonun uygun olduğuna klinik değerlendirme sonrası birlikte karar verilir.
Kadıköy Psikoterapi Merkezi olarak Caferağa Mühürdar Caddesi’ndeki kliniğimizde sosyal fobi tedavisini hem yüz yüze hem de online olarak sunuyoruz. Türkiye’nin her yerinden ve yurt dışından danışanlarımız, güvenli video görüşme platformu üzerinden bize ulaşabiliyor.